الاسئلة الاكثر تكرارا أو شيوعا

كيف سنمنع الهجمات الارهابية اذا لم نقم بتعذيب الاشخاص المشتبه بتورطهم ؟

"ان التعذيب لا يمنع الهجمات الارهابية " – هذا الموقف الرسمي للولايات المتحدة الامريكية ؛ الحليف الاكبر لاسرائيل. حيث انه في اواخر عام 2014 قد تم نشر تقرير شامل حول اساليب وكالة المخابرات المركزية CIA في التحقيق بعد أحداث 11 ايلول- سبتمبر 2001. و كانت خلاصة التقرير ما مفادة بأن الاساليب المستخدمة في التعذيب من قبل وكالة CIA في مراكز الاحتجاز التابعة لها خارج الولايات المتحدة لم تثبت فعاليتها . بالرغم من ان وكالة المخابرات المركزية CIA قد سبق و ان ادعت بان التعذيب ساهم في الحصول على معلومات هامة أدت الى تعقب الارهابيين ، الا ان مجلس الشيوخ قام بالتحقق من صحة هذا الادعاء بفحص العشرات من القضايا ، و قد تبين العكس ؛ اذ انه لم يثبت صحة ذلك الادعاء حتى و لو بقضية واحدة. وبعد ذلك بستة أشهر قام مجلس الشيوخ باقرار قانون يمنع التعذيب وفقا لتصويت الاغلبية الساحقة. كما ان الادلة من اسرائيل تشير بأن التعذيب لا يساهم في انتزاع الاعترافات بل قد يؤثر سلبا و يعيق التحقيقات . على سبيل المثال في صيف 2014 تمت حادثة اختطاف ثلاث شبان اسرائليين ، و عليه تم اعتقال رياض ناصر ، احد نشطاء حماس في الضفة الغربية ، حيث تم احتجازه اداريا وتم تعذيبه ، الا انه لم يفصح للمحققين عن اي معلومات ، كما ولم يدلي باي خيط يشير الى مكان الشبان المختطفين او جثثهم .و كذلك أيضا في قضية عزات نفسو الذي اثارت قضيته اول انتقاد رسمي لاساليب تحقيق وكالة الامن الاسرائيلية ، اذ ثبت من خلال لجنة تحقيق لاندو بأن عزات نفسو قام بالاعتراف بذنب لم يقترفه اصلا فقط لانه كان تحت وطأة التعذيب .

איך אתם רוצים שנוציא מאנשים מידע, אם לא בעינויים?

ישנן שיטות חקירה יעילות שאינן כוללות עינויים. חקירה היא מקצוע ולפי המומחים ניתן לחקור ולמצות חקירות ללא עינויים. מכאן ששימוש בעינויים היא לא רק עברה על החוק אלא מהווה סימן להיעדר מקצועיות של החוקרים. מעדויות של חוקרים שעבדו במנגנוני ביטחון בעולם ניתן להבין שישנן שיטות חקירה יעילות שאין דבר בינן לבין עינויים. למשל, ג'ק קלונן, לשעבר בכיר ב-FBI ביחידה שהופקדה על איתורו של בן לאדן, אמר בריאיון אמר בראיון ל-Foreign Policy Magazine ב-2008 שחוקר שנראה "אנושי, אמפתי וסימפטי", הוא בעל סיכוי גבוה יותר לרכוש את אמונו של האדם שממנו הוא מבקש לשתף פעולה

من الذي قرر حظر التعذيب؟

لقد وقعت دولة اسرائيل على المعاهدة الدولية لمناهضة التعذيب عام 1987 وصادقت عليها . كما وقعت وصادقت دولة اسرائيل على معاهدات دولية اخرى تشمل على بنود لمناهضة التعذيب .و يشمل قانون العقوبات الاسرائيلي على حظر الاعتداء و حظر تعنيف القاصرين ، كما وينص بشكل واضح وصريح على حظر استخدام القوة او التهديد ضد الاشخاص الذين يتم التحقيق معهم من قبل موظفي الحكومة .علما بان اسرائيل تفتقر الى قانون ينص على مناهضة التعذيب بشكل واضح و صريح . و لهذا فان احد اهم اولويات واهداف اللجنة العامة لمناهضة العنف في اسرائيل (بكاتي – PCATI) هو سن قانون له قاعدة دعم شعبية واسعة النطاق خصوصا وان هناك توصيات لسنّه من قبل كلا من حكم حظرالتعذيب الصادر عن محكمة العدل العليا HCJ و لجنة تركل .لقد استمرت قوات الامن الاسرائيلية بتعذيب الاف الفلسطينيين على مدار الاعوام الماضية الى ان صدر قرار حظرالتعذيب من محكمة العدل العليا في ايلول سبتمبر من عام 1999. و بحسب تقديرات اللجنة العامة لمناهضة العنف في اسرائيل (بكاتي – PCATI) تقريبا كل الاشخاص الذين تعرضوا للاحتجاز لا بد و انهم قد تعرضوا لنوع من انواع التعذيب اثناء التحقيق .مغ انه لم يتم تشريع وقائع تحقيق وكالة الامن الاسرائيلية الا انها كانت وفقا لتوصيات لجنة لاندو . علما بان تقرير لاندو لم يتم نشره للعامة بل تم نشر جزء واحد فقط من التقرير حيث ان الجزء الذي يشتمل على اساليب التحقيق المشروعة لا زال قيد السرية التامة .في ايلول سبتمبر من عام 1999 قامت محكمة العدل العليا بالحكم لصالح اغلب الادعاءات التي تم تقديم التماس بخصوصها من قبل اللجنة العامة لمناهضة العنف في اسرائيل (بكاتي – PCATI) ومنظمات حقوقية اخرى. حيث قامت المحكمة بوضوح بحظر استخدام عدد من اساليب التعذيب كما وانها سحبت السجاد من تحت وكالة الامن الاسرائيلية بمنعها من ممارسة اساليب التحقيق العنيفة بحيث اقتضت بان يكون لوكالة الامن الاسرائيلية سلطة تحقيق منفصلة توازي في عملها سلطة التحقيق المستقلة التي لدى الشرطة الاسرائيلية .رغم ان دولة اسرائيل تفتقر الى قانون ينص على حظر التعذيب بشكل واضح و صريح الا انها قد وقعت وصادقت على عدة معاهدات دولية اخرى تشمل على بنود تحظر التعذيب بما في ذلك المعاهدة الدولية لمناهضة التعذيب عام 1987 . الا انها مجبرة كدولة ان تتصرف وفقا للقانون الانساني الدولي . كما و يشمل قانون العقوبات الاسرائيلي على عدة بنود تنص على حظر عدة ضروب من انواع التعذيب و منها حظر الاعتداء على القاصرين و حظر تعنيفهم ، كما وينص بشكل واضح وصريح على حظر قاطع لاستخدام القوة او التهديد على الاشخاص الذين يتم التحقيق معهم من قبل موظفي الحكومة.

من هم الاشخاص الذين تمثلهم اللجنة العامة لمناهضة العنف في اسرائيل؟

اللجنة تمثل بشكل رسمي كل الضحايا (بغض النظر عن الديانة ، العرق ، الجنس ، او القومية ) الذين عانوا من التعذيب على ايدي السلطات القانونية الاسرائيلية : وكالة الامن الاسرائيلية ، الشرطة الاسرائيلية ، مصلحة السجون الاسرائيلية ، وقوات الدفاع الاسرائيلية . .

למה שנפעל נגד עינויים בישראל בעוד שמדינות סביבנו מענות אנשים בלי כל ביקורת?

ראשית, ישראל חרתה על דגלה להיות מדינה דמוקרטית שמכבדת זכויות אדם ואת כללי המשפט הבין-לאומי. המדינות המערביות שללו עינויים מתוך מחשבה ש"יש מעשים שלא עושים בדמוקרטיות", ומתוך רצון למתוח גבול בין העולם של היום לעולם הישן, הקוטל והאכזרי של מלחמות העולם במאה שעברה. האנשים שמוטל עליהם לענות אחרים צריכים לתפקד לאחר מכן בחברה הישראלית. הדיון באיסור על עינויים הוא דיון בדמותה של המדינה שאנחנו רוצים להיות.שנית, אין זה מדויק שבמדינות סביבנו לא מתקיימת ביקורת על עינויים. הוועד מקיים השתלמויות אליהן מגיעים נציגים מטורקיה ומהרשות הפלסטינית. "פרוטוקול איסטנבול", שנכתב בטורקיה ומדריך רופאים, מומחים בבריאות הנפש, שופטים ועורכי דין כיצד לנהל את המפגש עם קרבנות עינויים, לצורך תיעוד וחקירה של עינויים – מיושם בין היתר במצרים, לבנון ותימן. האו"ם מקיים פיקוח על כלל המדינות החתומות על האמנה והועד שותף למאמצים הבינלאומיים להפצת הנורמה לאיסור עינויים ואכיפתה. לבסוף, הוועד הינו ועד ציבורי נגד עינויים בישראל; מטרתו המוצהרת היא שינוי חברתי בישראל על ידי ומתוך החברה בישראל.

מה נחשב לעינוי? אילו סוגי עינויים מתבצעים בישראל?

בניגוד לתפיסה הרווחת, עינויים לא מתבצעים רק במרתפים חשוכים על-ידי חוקרים נטולי זהות, ולא רק על-ידי השב"כ. גם אלימות של כוחות משטרה, שב"כ, יס"מ או שירות בתי הסוהר יכולה לעלות לכדי עינויים כשהיא מתבצעת בתנאים מסוימים.

שב"כ:
עד לבג"ץ העינויים ב-1999, שיטות החקירה והעינויים האופייניות לשב"כ היו בין היתר:
קשירה בתנוחות מכאיבות למשך שעות וימים ברציפות
תוך כדי כיסוי ראשו של הנחקר בשׂק מצחין ורטוב
בידוד בצינוק, מכות, טלטולים (טלטול גופו וראשו של הנחקר קדימה ואחורה בידי חוקר שב"כ, שאוחז בו בכתפיו או בדש חולצתו)
מניעת שינה ואוכל
חשיפה לקור או חום
כבילה לכיסא קטן ואלכסוני
קללות והשפלה פסיכולוגית
השמעת מוזיקה רועשת
איומים על העציר או על משפחתו
מניעה של תנאי תברואה בסיסיים והחלפת ביגוד
ניתוק מהעולם החיצון (ובכלל זה מעורכי דין ומבני המשפחה), לעתים למשך חודשים.
כל אלה גרמו לפגיעה נפשית ולנזקים גופניים, לעתים בלתי-הפיכים, ובכמה מקרים גם למוות. למרות איסור בג"ץ, ממקרים בהם מטפל הוועד ניתן ללמוד בבירור כי חלק גדול משיטות החקירה האלו מצויות עדיין בשימוש, למרות האיסור.
דו"חות הוועד שפורסמו בשנים שלאחר פסיקת בג"ץ, העלו את הממצאים הבאים: פלסטינים רבים הנחקרים בידי השב"כ נחשפים לעינויים ולהתעללות. ההתעללות בעצירים פלסטינים מתחילה בשלילת זכותם למגע עם העולם החיצון, בעיקר עם עורכי דינם ועם בני משפחותיהם, לעתים לתקופות ממושכות. כמו כן, העינויים וההתעללות כוללים חלק מאותן שיטות שגרתיות שהיו בשימוש גם לפני בג"צ העינויים:
מניעת שינה
כבילה לכיסא בתנוחות מכאיבות
מכות, סטירות ובעיטות
איומים, קללות והשפלות.
בנוסף קיימות "שיטות מיוחדות" כגון כפיפת הגוף בתנוחות מכאיבות דוגמת "בננה", כבילה ממושכת באזיקים מאחורי הגוף, הידוק מכוון של האזיקים, דריכה על האזיקים, הפעלת לחץ על איברים שונים, אילוץ הנחקר לכרוע בתנוחת "צפרדע" ("קמבז"), חניקה, טלטולים, שיטות אחרות של אלימות והשפלה (תלישת שיער, יריקות ועוד).
שיטות עינוי רווחות נוספות כוללות בידוד בצינוק, מניעת שינה, חשיפה לחום ולקור קיצוניים, חשיפה מתמדת לאור מלאכותי, החזקה בתנאי כליאה תת-אנושיים בניגוד לסטנדרטים הבסיסיים שקבע האו"ם (תאי כליאה עם מקקים ועכברים, תנאים סניטריים ירודים, קִרבה בין האוכל ובור הצרכים, מים קרים בלבד, מניעה של החלפת בגדים, תאורה מלאכותית חלשה במהלך כל שעות היממה וכיוצא באלה).
השב"כ מיישם בחקירות גם עינויים נפשיים, הכוללים איומים ויצירת מצגי שווא, לעתים תוך שימוש בבני משפחה.

אלימות משטרתית:
גם אלימות משטרתית יכולה להיחשב עינויים כאשר היא מתבצעת בתנאים מסוימים. לדוגמה, אם שוטרים מכים או מחשמלים אותך ב"טייזר", או מאיימים עליך כשאתה אזוק או חסר יכולת להתנגד, מדובר באלימות שעשויה לעלות לכדי עינויים. האלימות לא חייבת להתבצע במעצר, היא יכולה גם לקרות ברחוב או בהפגנה.

שירות בתי הסוהר:
כל אלימות שאינה לצורך המתבצעת על ידי בעלי סמכות בכלא, ובוודאי איומים, השפלות, ענישה שלא בסמכות או אלימות והתעללות – הן עינויים. גם שהות בבית הסוהר בתנאים מחפירים יכולה לעלות לכדי עינויים, כמו למשל במקרים של אסירות פלסטיניות הכלואות בישראל בתנאים של בידוד, או שנשללים מהן תרופות וציוד היגיינה בסיסי.

מה נעשה למי שעינה? האם הוא נענש?

בגדול, לא מספיק. במקרה של השב"כ הוגשו מאז 2001 ועד תחילת 2015 כ-950 (!) תלונות של קרבנות עינויים ליועץ המשפטי לממשלה. אפס חקירות פליליות נפתחו. הפטור מתיעוד של חקירות שב"כ, ביחד עם הגישה המוגבלת לעורך דין או לרופא שיכולים לסייע בתיעוד של עינויים, מעניק חסינות מוחלטת למענים: בשל היעדר התיעוד נוצר מצב שהמדינה מגישה חומר ראיות לפי ראות עיניה, ואילו למעונה יש רק את המילה שלו כדי להוכיח שנפגע.במקרה של המשטרה אפשרות התיעוד קלה יותר כשלא מדובר במעצר עצמו, ועם זאת ב-2014 רק 90 מקרים של אלימות שוטרים הסתיימו בהרשעה, אף אחד מהם לא הורשע בעינויים.

shadow